Kredi kartı kullanan milyonlarca vatandaş, vadesiz hesabında duran paranın güvencede olduğunu ve talimat vermediği sürece borç için çekilemeyeceğini zannediyor. Ancak son dönemde pek çok tüketici, hesabındaki paranın bilgisi dışında kart borcuna aktarılmasıyla karşı karşıya kalıyor.
Peki, otomatik ödeme talimatı verilmediği halde banka hesabınızdaki para nasıl çekiliyor? Yasal mevzuat ve Yargıtay bu konuda ne diyor? İşte adım adım sürecin işleyişi…
“TALİMATIM YOK” DİYENLERİ ŞAŞIRTAN “VİRMAN YETKİSİ” MADDESİ
Otomatik ödeme talimatı vermemiş olsanız bile bankaların bu çekimi yapabilmesinin arkasında, kart başvurusu sırasında onaylanan üyelik sözleşmeleri yatıyor.
Bankalar, standart kredi kartı sözleşmelerine “Takas, Mahsup ve Virman Yetkisi” adı verilen bir madde ekliyor. Bu maddeye göre borcunuz son ödeme tarihinde ödenmediğinde ve gecikmeye girdiğinde banka; aynı bankada bulunan vadesiz, vadeli veya yatırım hesaplarınızdaki parayı borca mahsuben çekme hakkını saklı tutuyor.
MAAŞ HESABINDAN PARANIN TAMAMI ÇEKİLEBİLİR Mİ?
En çok endişe edilen konulardan biri de maaş hesaplarına yapılan kesintiler. Süreç borcun durumuna göre iki farklı şekilde işliyor:
Borç Gecikmedeyse (İcra Öncesi): Banka, sözleşmedeki virman yetkisine dayanarak hesaba yatan paradan borç kadarını doğrudan çekebiliyor.
İcra Aşamasına Gelindiyse (Yasal Takip): Borç yasal takibe intikal ettiğinde ise İcra Kanunları devreye girer. Bu durumda maaşın en fazla %25’ine (%1/4) el konulabilir. Maaşın geri kalan %75’lik kısmı ise vatandaşın temel yaşam ihtiyaçlarını sürdürebilmesi için yasal koruma altındadır.
YARGITAY’IN EMSAL KARARLARI NE DİYOR?
Bankaların matbu sözleşmelere dayanarak maaş hesabındaki tüm parayı çekmesi her zaman hukuki kabul edilmiyor. Yargıtay’ın tüketici lehine verdiği emsal kararlara göre; tüketicinin ayrıca verilmiş açık ve özel bir muvafakati (onayı) yoksa, bankaların sadece genel sözleşme maddelerine dayanarak maaş hesabındaki paranın tamamına el koyması veya hesabı tamamen kilitlenmesi hukuka aykırı bulunabiliyor.
USULSÜZ KESİNTİ YAPILIRSA HANGİ ADIMLAR ATILMALI?
Eğer onayınız olmadan hesabınızdaki tüm bakiye çekildiyse veya maaş hesabınıza hukuka aykırı şekilde bloke konulduysa şu yolları izleyebilirsiniz:
Maaş bordrosuyla bankaya başvurun: Kesinti yapılan hesabın “maaş hesabı” olduğunu gösteren belgeyle banka şubesine yazılı itiraz dilekçesi verin.
İcra Müdürlüğü’ne itiraz edin: İcra takibi nedeniyle maaşınızın tamamı kilitlendiyse, blokenin yasal sınır olan %25’e düşürülmesi için ilgili İcra Müdürlüğü’ne dilekçe verin.
Tüketici Hakem Heyeti: Onayınız dışında usulsüzce yapılan çekimlerin iadesi için e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuruda bulunabilirsiniz.
